Home » විශේෂාංග » The Future Scholar » විද්‍යුත් සන්නායක හඳුනාගනිමු

විද්‍යුත් සන්නායක හඳුනාගනිමු

දෛනික ජීවිතයේදී අපිට නිරතුරුව විද්‍යුත් සන්නායක ඇස ගැටෙනවා මෙන්ම ඒවා සමග වැඩ කටයුතු කරන්නත් සිදුවෙනවා. මේ නිසා මේ ලිපියෙන් විද්‍යුත් සන්නායක ගැන කෙටියෙන් සාකච්ඡා කරන්න තමයි අදහස් කරන්නේ.

විද්‍යුත් සන්නායක යනු ‘විද්‍යුත් ආරෝපණ’ වලට ගමන් කල හැකි පරිදි නිදහස් ඉලෙක්ට්‍රෝණ අඩංගුව ඇති ද්‍රව්‍යන් වලටයි. මේවා තුලින් විදුලිය ගමන් කරන නිසා මේවා ‘විද්‍යුත් සන්නායක’ ලෙසන් හදුන්වනු ලබනවා. මේවාට උදාහරණ ලෙස යකඩ,තඹ, ඇලුමිනියම්, රත්‍රන්, ප්ලැටිනම්, නිකල්, රීදී වැනි මූලද්‍රව්‍යයන් දක්වන්න පුළුවන්. සාමාන්‍යයෙන් විදුලි පද්ධති සඳහා බහුලවම භාවිතා වන සන්නායකයක් වන්නේ තඹ ලෝහයයි.

atomic arrangment of conductors

රූප සටහන් 1: මුක්ත ඉලෙක්ට්‍රොන වල පිහිටීම

ලෝහ තුලින් විදුලිය ගමන් කරන අයුරු:
ලෝහ වලට විදුලිය සන්නයනය කිරීමේ හැකියාව ලැබී තිබෙන්නේ ලෝහ ද්‍රව්‍ය වල ඇති පරමාණුක ව්‍යුහය අනුව. ලෝහ මූලද්‍රව්‍ය තුල සුවිශේෂි ලක්ෂණයක් තිබෙනවා. එනම් ලෝහ පරමාණුවල බාහිරතම ශක්ති මට්ටමේ ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝණ නිදහස්ව චලනය විය හැකි පරිදි සකස් වී තිබීමයි. (රූප සටහන් අංක 1) මේ ආකාරයට නිදහස්ව තියෙන ඉලෙක්ට්‍රෝන ‘මුක්ත ඉලෙක්ට්‍රෝන’ නැතහොත් නිදහස් ඉලෙක්ට්‍රෝන යන නම් වලින් හඳුන්වනු ලබනවා. මේ ආකාරයට ලෝහ මූලද්‍රව්‍ය තුල මුක්ත ඉලෙක්ට්‍රෝන විශාල සංඛ්‍යාවක් පවතිනවා. එනිසා සන්නායකයක දෙකෙළවර විභව අන්තරයක් ඇති විට ඒ තුලින් ඉලෙක්ට්‍රොන ධාරාවක් හෙවත් විදුලි ධාරාවක් ගලා යාම පහසුවෙන් සිදුවෙනවා. (ද්‍රව තුල විදුලි සන්නයනය වීම සිදුවන්නේ මීට වෙනස් කරමවේදයකට)

batter connected to conductor

රූප සටහන් 2: විදුලිය සැපයු සන්නායකයක්

රූප සටහන් අංක 2 හි ආකාරයට බැටරියක් සන්නායකයක දෙකෙළවරට සම්බන්ධ කල විට, සන්නායකයේ ඇති මුක්ත ඉලෙක්ට්‍රෝන බැටරියේ (+)ධන අග්‍රය වෙතට ආකර්ෂණයවී ගමන් කිරීමට පටන් ගන්නවා. එවිට සන්නායකය තුල ඉලෙක්ට්‍රෝන හිඟයක් ඇති වෙනවා. මෙනිසා බැටරියේ (-)ඍණ අග්‍රයේ ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන සන්නායකය මතට ලබාදෙමින්, සන්නායකයේ ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන අඩුව පුරවනවා. ඉන්පසු නැවත ඒවාද බැටරියේ (+) අග්‍රය වෙතට ගමන් කරනවා. මේ ආකාරයට අඛණ්ඩව බැටරියේ (-) අග්‍රය තුලින් ඉලෙක්ට්‍රෝන ලබාදීම නිසා අඛණ්ඩව විදුලිය ගලායාමක් සන්නායකය තුල සිදුවෙනවා. සන්නායකයෙන් පිටවන ඉලෙක්ට්‍රෝන ගණන සහ සන්නායකය වෙත පැමිණි ඉලෙක්ට්‍රොන ගණන සම විටම සමානයි. මේ නිසා විදුලිය විසන්ධි කල විට සන්නායකය තුල ඉලෙක්ට්‍රොන අතිරික්තයක් හෝ ඉලෙක්ට්‍රොන හිඟයක් ඇති වන්නේ නැහැ.

බුද්ධික ඉසුරු
මහින්ද රාජපක්ෂ විද්‍යාලය, හෝමාගම

බුද්ධිකගේ බ්ලොග් අඩවියට මෙතනින් පිවිසෙන්න http://electronicpanthiya.blogspot.com/

ලිපිය ගැන ඔබගේ අදහස් බුද්ධිකට දන්වන්න

 

Verification

ඔබේ අදහස් කියන්න....
Author: vidulowin

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *